nokturnów Chopina bardzo wymownie charakteryzuje Cezary Jellenta. Jego zdaniem Chopin "zawsze, pod formą na pozór zewnętrzną, roztacza wielkie skoncentrowanie pieśni: zapowiedział - w tytule - rzecz salonową i sam ukazał się we fraku, wytworny, przejrzysty w słowie i zdobywczy; ale wnet zaczyna przemawiać głosem zatracenia, pod jego ręką etiuda zamienia się w rapsod lub w słodką i rozpaczną elegię... A cóż dopiero, gdy na ten świat marzeń i wspomnień zapadnie ciemny granat nocy i na tle ciszy wzmogą się głosy nocnych mieszkańców duszy ludzkiej? Wtedy rozpoczną się sabaty uczuć, znowu zawoalowane, niby kurtynową gazą, dyskretną, hamującą się formą Nokturnów. Wszystko sprzysięga się ażeby zwiększyć skupienie, i w jego drgającej mansardzie, jak we fantastycznej dürerowskiej pracowni alchemika, przesuwają się jego oczom korowody wizji, cały tłum widziadeł, wyrojony z pamięci i zaklęty w byt czarnoksięską różdżką marzenia. Jest w tym szczególny, podobny do Musseta nawiedzanego w noce samotne przez muzę, która go pociesza i wzniosie poucza o pelikanowych ofiarach poety. W nich pachnie maj wezbrany melancholią swej własnej znikomości, dzwonią słowiki przeobrażające się w wampiry przemijań. Odurza suta