dziewiętnaście, są jeżeli nie najwierniejszym obrazem poetycznej duszy mistrza, to w każdym razie, jako poematy pełne wzniosłości, a niekiedy "straszliwej dramatyczności", należą do jego najcelniejszych utworów, do najpoetyczniejszych, a i najpopularniejszych zarazem. Dla wielu Chopin jest przede wszystkim "autorem nokturnów", tak jak za twórcę tego muzycznego rodzaju słusznie uchodzi Field. Tylko że Chopin, gdy sobie upodobał w tej poniekąd przez Fielda wynalezionej formie, jako odpowiadającej jego tęsknemu usposobieniu, od razu w nią tchnął innego ducha, rozszerzył jej zakres, wzbogacił całym, niewyczerpanym bogactwem swego geniuszu poetyckiego, twórczością wyobraźni, głębokością uczucia, żywością i różnobarwnością kolorytu. Trafną jest uwaga Sikorskiego, że nokturny Fielda są raczej serenadami, obrazem cichym, słodkim i łagodnym, gdy tymczasem nokturny Chopina "odsłaniają nam ciemne strony duszy, prowadzą nas w mglisty i mroczny świat duchów, w którym tajemniczo pojawiają się i znikają senne postacie, a słuchacz, wciągnięty w te czarowne krainy snów i marzeń, po przebrzmieniu ostatnich dźwięków mimowolnie zadaje sobie pytanie: ułuda to czy rzeczywistość?" Ten tajemniczy i fantastyczny nastrój