jakby mu wypadło pisać w obcym języku, którym nie władał tak biegle jak ojczystym. Fortepian był jego żywiołem jak woda dla ryby. Myśląc fortepianowo, nie umiał myśleć orkiestralnie. Dlatego nie napisał opery, choć go tak zachęcano w tym kierunku. "Muzyka - pisze o nim Oskar Kolberg - była jego mową do ludu, fortepian jego trybuną; rzucał z niej myśli, które w nim tkwiły. Język kłamie myśli, instrument kłamie melodię, która tkwi w duchu, a Chopin chciał przemawiać wprost z serca do serca. Dlatego może nie chciał napisać opery. Mówiąc, że mozół pracy, zabiegi konieczne, materialne przeszkody wstrzymywały go od tego; nie dajemy temu wiary. Opera jest w istocie zebraniem wszystkich środków, najzupełniejszym wyrobieniem artyzmu, ale we wrażeniu przez siebie wywołanym może nie jest najwyższym wyrazem sztuki. Chopin nie chciał zależeć od tysiąca drobnych zawad, sądził, że muzyka sama w sobie ma dość piękności, by się obejść bez draperii, kulis i maszyn; pojmował ją w jej zupełnej, najszczytniejszej prostocie, jako nieopisane tchnienie ducha w niebo, i tak ją opowiadał drugim." Zbyt indywidualny, zbyt ograniczony do wypowiadania swych osobistych uczuć i nastrojów, którym w muzyce dawał tak podniosły poetyczny wyraz, Chopin nie