starannie ukrywał słabą swojej miłości własnej stronę, że nikt się prawie ani domyślał jej istnienia. Niemniej upieram się przy swoim, że raczej dlatego publicznie występować nie lubił, ponieważ nie chciał szukać sposobności, która mu całkowitego nie zapewniała uznania, aniżeli z powodu dziwnej słabości swego zdrowia, którego przecież ani licznym dawaniem łekcyj nie oszczędzał, ani wyczerpującym po nocach całych graniem."

Trudno jednak będąc fortepianistą, i to fortepianistą tej miary, że mu wielu przyznawało wyższość nad Lisztem i Thalbergiem, całkiem nie występować publicznie. Toteż i Chopin, choć na ogół nie lubił dawać koncertów, raz po raz musiał odstępować od tej zasady i gwałcąc swoje upodobanie w spokoju i ciszy, decydować się na wystąpienie w sali koncertowej, wobec publiczności. Wprawdzie po roku 1840 grywał tylko w małej sali Pleyela, mogącej pomieścić zaledwie paręset osób, wśród których stale przeważali jego przyjaciele i znajomi, ale i wtedy jeszcze w ciągu dwóch tygodni poprzedzających dzień koncertu bardzo był zdenerwowany na samą myśl o nim. "Jest to dla mnie chwila straszna - mówił raz w