pozy i nie stroił się w ornat kapłański. Ci, co go znali, nie mogą się naopowiadać, jak był naturalnym, prostym, a często dziecinnie wesołym". Toteż powiedziano o nim słusznie, że pośród ludzi swego pokolenia, obok wielkiej trójcy naszych poetów romantycznych, "pośród tych natur, które chwytają serce za dwie strony najsilniejsze, za uwielbienie, za współczucie i za pożałowanie, stoi Chopin, jako jeden z organizmów najwykwintniejszych, najbardziej pociągających przez swoją wrodzoną piękność i godność i przez ten rys tęsknoty i smutku, który jest głównym znamieniem jego duszy i jego muzyki".
II
Quand je suis mal disposé - mawiał Chopin - je joue sur un piano d'Erard et j'y trouve iacilement un son fait. Mais quand je me sens en verve et assez fort pour trouver mon propre son a moi, il me faut un piano Pleyel. Aie najwięcej, niezależnie od usposobienia, grywał na instrumentach Pleyela. W początkach swego pobytu w Paryżu, gdy był młodszym i silniejszym, chętnie grywał i na fortepianach Erarda. Od czasu jednak, gdy mu Pleyel
— 100 —