dużo, ale ja mam swojej chrząkaniny zwyczajnej dosyć i grypy się nie boję jak Wy cholery. Wącham czasem homeopatyczne flakony moje, dużo lekcji daję w domu i jak mogę, tak się trzymam". Przecie choć trzy listy zaledwie otrzymała w roku 1847 pani Mikołajowa od syna - z listów Wernika do jego matki pisanych można było zawsze zaczerpnąć wiadomość o stanie zdrowia Fryderyka. Ale i to się skończyło, Wernik bowiem wyjechał z Paryża u schyłku zimy roku 1848 (matka nawet wyjechała po niego, naprzeciw, do Drezna)15, więc miłą była i wieść z "Kurjerka", z połowy lutego, że...

"Chopin (Szopę) wyjedzie z Paryża; około 2()go b. m. miał tamże dać koncert".

.

A więc był chyba zdrowy i miał się udać w podróż... Tylko gdzie? Jedni ze znajomych zgadywali, że może do Holandii, inni... że pewno do Niemiec, albo i do Petersburga. Zaś matula... - "(...) a nam, życzącym sobie Ciebie, widzieć - pisała pani Mikołajowa do syna 5 marca wspomnianego 1848 roku - a może i do nas". Już się