Słowacki o Marii Wodzińskiej lub o pani Bobrowej, gdy nimi był zajęty, ani tak pisał Krasiński, gdy się kochał w swych Mariach lub Beatryczach. Ci pozowali, ale Chopin, gdy się przyjaciołom swym lub w swym dzienniku zwierzał z uczuć, jakie w nim budziła myśl o Konstancji, był szczery zupełnie, nie pisał nic nad to, co czuł i myślał na razie, podobnie jak był szczery zupełnie, gdy pisząc Adagio swego Koncertu f-moll, komponował je "na pamiątkę" pięknej uczennicy konserwatorium. A co się tyczy owego Adagio, to i na to należy położyć nacisk szczególny, że jest to jedna z najcudniejszych, jedna z najbardziej natchnionych kompozycji Chopina, że dusza jego, gdy pisał to Adagio, musiała wzbierać niezmiernie silnym, nadzwyczaj rzewnym i głębokim uczuciem, bo inaczej to Adagio nie byłoby takie, jakie jest. Z przelotnych miłostek rodzą się takie utwory, jak odeskie Sonety i Elegie Mickiewicza, ale na to, by napisać czwartą część Dziadów lub Precz z moich oczu, trzeba kochać miłością płomienną i namiętną, jaką była miłość Mickiewicza. Dlatego nie można powiedzieć, "że nie ma w tym nic nadzwyczajnego, że Chopin na cześć Konstancji napisał Adagio do Koncertu", bo gdyby tak rzecz miała się istotnie, to można by z