Opery Rossiniego i Belliniego, śpiewane przez Rubiniego i panią Malibran, romantyzm w muzyce, reprezentowany przez Berlioza i Liszta, Chopina i Schumanna, romantyzm w malarstwie, reprezentowany przez Delacroix i Delaroche'a, a wreszcie poezję francuską i angielską wraz z romansami pani Sand i Balzaka (nie mówaąc już o romansach pani Staël, z których jednemu pani Delfina nawet zawdzięcza swe imię) - wszystko to rozumiała i odczuwała doskonale, wszystko to stanowiło żywioł, wśród którego czuła się na swoim gruncie, jakby u siebie w domu. Jakoż niezależnie od tych wad, których miała wiele, posiadała i wybitne zalety: wyższa nad zwykły poziom swej sfery, o inteligencji wszechstronnej, istotnie niezwykłej, o poglądach szlachetnych, wzniosłych, odznaczała się istotnymi skłonnościami w kierunku rzetelnego idealizmu, co tak wysoko cenił w niej Krasiński...

Przede wszystkim był czas, kiedy naprawdę czuła się nieszczęśliwa, a nieszczęście uszlachetnia. Wydana za mąż za Mieczysława Potockiego, syna Szczęsnego, który - choć zrazu namiętnie kochany przez nią - okazał się człowiekiem najgorszym, zwyrodniałym, którego moral