Dnia 6 grudnia 1818 r. F. Chopin
III
System pedagogiczny, któremu hołdował Mikołaj Chopin, polegał między innymi i na tym, by dziecka zbyt wcześnie nie oddawać do szkół publicznych, lecz żeby je początkowo kształcić w domu i dopiero gdy się już dostatecznie rozwinie i wyrobi, od razu mu dać możność zdawania egzaminu do klasy IV; przedtem, do jakiegoś 13. lub 14. roku życia, lepiej niech się uczy w domu, wystawione jedynie na dodatnie wpływy atmosfery rodzinnej. W myśl tej zasady, gdy mu w swoim czasie wypadło kierować wychowaniem młodego Skarbka, umiał przekonać jego matkę, by Fryderyk nie prędzej wstąpił do Liceum Warszawskiego, aż dopiero w wieku, gdy będzie mógł zostać czwartoklasistą; w myśl tejże zasady, gdy mu przyszło decydować o wychowaniu własnego syna, postanowił do jakiegoś 13. roku kształcić go w domu. System ten i ze względu na nadzwyczaj delikatne zdrowie chłopca, i z powodu jego przedwcześnie rozwiniętych zdolności do nauki, nie mówiąc już o genialnym uzdolnieniu muzycznym, był istotnie w zastosowaniu do Fryderyka
— 60 —