rolę w życiu Mikołaja Chopina: poznawszy się tu z hrabiną Skarbkową, która właśnie w tym czasie poszukiwała guwernera dla swego najstarszego syna Fryderyka, tak dalece odpowiedział jej wymaganiom, że mu zaproponowała miejsce u siebie.
Jesienią 1802 roku opuścił Chopin dom starościny Łączyńskiej i przeniósł się z hrabiną Skarbkową do Żelazowej Woli, gdzie miał małemu Fryderykowi udzielać pierwszego naukowego wykształcenia. Późniejszy autor Dziejów Księstwa Warszawskiego pokochał całym sercem swego nowego mentora, tak że nigdy, przez całe życie, nie miał dość słów na wyrażenie swej czci i prawdziwie synowskiego przywiązania ku niemu. We dworze w Żelazowej Woli przebywała stale, zarządzając domem hrabiny Skarbkowej, z którą łączyły ją więzy pokrewieństwa, panna Justyna Krzyżanowska, sierota, uboga szlachcianeczka "zacnego, acz niebogatego rodu", nadzwyczaj miła i słodka istota, ujmującej powierzchowności, wielkiego wdzięku w obejściu, z dużą ogładą towarzyską, wykształcona i inteligentna, a przy tym gospodarna, praktyczna, skromna, najpiękniejszy typ dorodnej dziewicy polskiej o włosach jasnych jak zboże, o
— 10 —